Na portfel bardzo dobrze sprawdza się skóra garbowana roślinnie o grubości od 0,8 mm do 1,6 mm. Taki materiał zapewnia optymalny balans między trwałością a smukłością gotowego wyrobu. Portfel to specyficzny projekt kaletniczy, który wymaga składania wielu warstw materiału w jednym miejscu, szczególnie w okolicach kieszonek na karty oraz mieszków na bilon. Jeśli wybierzesz zbyt gruby płat, gotowy produkt będzie przypominał cegłę i po prostu nie zmieści się w kieszeni spodni. Z kolei skóra zbyt cienka lub wiotka szybko straci swój fason pod wpływem codziennego noszenia, a karty zaczną z niej wypadać. Dobór odpowiedniego materiału to absolutny fundament, na którym opiera się cała konstrukcja, estetyka i długoterminowa funkcjonalność portfela.
Jaka grubość skóry na portfel
Grubość skóry na portfel nie jest jedną stałą wartością, ponieważ profesjonalnie uszyty wyrób składa się z elementów o różnym przeznaczeniu. Zewnętrzna powłoka (okładka) pełni funkcję nośną i ochronną, dlatego tutaj stosujemy materiał grubszy, zazwyczaj w przedziale od 1,2 mm do 1,6 mm. Taka grubość daje odpowiednią sztywność, chroni zawartość przed zgnieceniem i pozwala na bardzo ładne wykończenie krawędzi zewnętrznych. Jeśli planujesz głębokie tłoczenie wzorów na okładce za pomocą pobijaków, musisz użyć skóry garbowanej roślinnie o grubości minimum 2,0 mm. Wiąże się to jednak ze znacznym pogrubieniem całego projektu, co w przypadku eleganckiej galanterii męskiej bywa niepożądane.
Wnętrze portfela rządzi się zupełnie innymi prawami. Kieszonki na karty, przegrody na banknoty i ukryte wsuwki wymagają użycia cienkiej skóry, najczęściej w przedziale od 0,8 mm do 1,0 mm. Przed wycięciem kieszonek na karty należy zawsze sprawdzić kierunek ciągliwości skóry, aby zapobiec ich nadmiernemu rozciąganiu w trakcie użytkowania. Wyobraź sobie klasyczny portfel typu bifold. Na zewnętrznej krawędzi, w miejscu zszycia kieszonek, często spotykają się cztery, a nawet pięć warstw skóry. Jeśli użyjesz materiału o grubości 1,5 mm na wszystkie elementy, sama krawędź będzie miała 7,5 mm grubości. To stanowczo za dużo. Zastosowanie skóry 0,8 mm na elementy wewnętrzne redukuje tę grubość do akceptowalnego poziomu około 4,5 mm.
Dla osoby początkującej świetnym kompromisem jest zakup jednego błamu skóry o stałej grubości 1,2 mm. Pozwala to na uszycie prostego cardholdera lub minimalistycznego portfela bez konieczności inwestowania w materiały o różnych parametrach. Bardziej zaawansowani kaletnicy kupują grubszą skórę na zewnątrz i cieńszą do środka. Częstym błędem nowicjuszy jest próba uszycia wielokieszeniowego portfela z jednego, przypadkowego kawałka skóry 2,0 mm. Taki projekt jest nie tylko niepraktyczny w użytkowaniu, ale też niezwykle trudny do równego przebicia wybijakami i estetycznego zszycia.
Jaki rodzaj garbowania — roślinne vs chromowe
Wybierając materiał, cienka skóra na portfel niemal zawsze oznacza skórę garbowaną roślinnie. Ten rodzaj garbowania pozwala na uzyskanie sztywnego, zbitego materiału, który doskonale trzyma formę. Portfel ze skóry roślinnej nie rozciąga się nadmiernie w miejscach, gdzie na siłę wsuwasz karty. Co więcej, naturalna skóra roślinna z czasem pięknie patynuje. Pod wpływem słońca i codziennego dotyku ciemnieje, nabierając unikalnego, szlachetnego charakteru.
Kluczową przewagą skóry roślinnej przy szyciu portfeli jest możliwość łatwego wykończenia krawędzi. Po sklejeniu i zszyciu kilku warstw, brzeg wystarczy wyrównać, sfazować i wygładzić. Stosując preparat Tokonole oraz drewnianą polerkę (wood slicker), w kilka minut uzyskasz gładką, lśniącą i zabezpieczoną krawędź. Włókna skóry roślinnej pod wpływem tarcia i chemii ulegają zeszkleniu, tworząc jednolitą powierzchnię.
Skóra garbowana chromowo to zupełnie inny surowiec. Jest miękka, elastyczna i ma zamknięte pory. Choć świetnie sprawdza się w produkcji torebek, plecaków czy odzieży, w klasycznych portfelach sprawia ogromne problemy. Przede wszystkim nie trzyma kształtu – portfel z cienkiej chromówki będzie się zaginał i deformował w kieszeni jak kawałek materiału. Co gorsza, krawędzi skóry chromowej nie da się wykończyć za pomocą Tokonole. Brzegi w takim portfelu musisz albo zawijać do środka przed zszyciem, albo malować specjalnymi farbami krawędziowymi. Malowanie cienkich krawędzi to proces wymagający nakładania kilku warstw farby i szlifowania, co jest niezwykle żmudne.
Warto pamiętać o ważnej zasadzie dotyczącej chemii kaletniczej. Jeśli kupujesz skórę garbowaną roślinnie w naturalnym, jasnym kolorze, możesz ją dowolnie barwić farbami na bazie alkoholu (na przykład z linii Fiebing's Pro Dye) lub wody (Eco-Flo). Jeśli jednak wybierasz skórę już wykończoną i pofarbowaną w garbarni, nie nakładaj na nią dodatkowych farb ani wosków polerskich na całą powierzchnię. Taka skóra nie przyjmie chemii, a barwnik będzie brudził ręce i ubrania. W przypadku skór gotowych skup się wyłącznie na polerowaniu krawędzi oraz mizdry.
Na co zwrócić uwagę
Dobierając materiał na portfel, musisz przeanalizować kilka konkretnych aspektów, które wpłyną na pracę z materiałem i końcowy efekt.
Sztywność (temper). Skóry o tej samej grubości mogą drastycznie różnić się elastycznością. Na portfele szukaj skór oznaczonych jako sztywne lub półsztywne (firm/semi-firm). Zbyt miękka skóra sprawi, że kieszonki będą się marszczyć i zwijać podczas wsuwania kart. Sztywniejszy materiał ułatwia też równe prowadzenie rylca (creaser) przy ozdobnym wykańczaniu linii brzegowej. Rylec odciśnie wyraźną, trwałą linię tylko na odpowiednio zbitym materiale.
Stan lica i wykończenie. Lico to wierzchnia, gładka strona skóry. Portfel jest przedmiotem intensywnie użytkowanym, często noszonym w kieszeni razem z kluczami. Skóry z naturalnym, otwartym licem będą szybko łapać rysy. Jeśli wolisz nieskazitelny wygląd, wybieraj skóry z delikatnym wykończeniem zabezpieczającym powierzchnię, które są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne.
Rozmiar narzędzi. Cienka skóra wymusza stosowanie odpowiednio zminiaturyzowanych narzędzi. Do zszywania elementów o grubości 1,0 mm nie użyjesz wybijaków o rozstawie 6 mm i grubej nici plecionej. Taki szew będzie wyglądał topornie i może rozerwać delikatny materiał na krawędziach. Optymalnym wyborem do portfeli są wybijaki ściegowe o rozstawie 3 mm lub 4 mm. Świetnie komponuje się z nimi cienka, woskowana nić poliestrowa, na przykład Slam, o grubości około 0,6 mm. Taki zestaw pozwala uzyskać gęsty, elegancki ścieg ręczny (saddle stitch).
Fazowanie krawędzi i skórowanie. Przy cienkich skórach (poniżej 1,5 mm) standardowe fazowniki będą zbierać za dużo materiału, niszcząc krawędź. Należy zaopatrzyć się w edge beveler w rozmiarze #0 lub maksymalnie #1. Większe rozmiary, jak #2 czy #3, zostaw do obróbki grubych pasów. Zaawansowani kaletnicy stosują również technikę skórowania (skiving). Używając noża typu głowiarz (round knife), ścieniają same brzegi skóry przed jej zszyciem. Dzięki temu środek elementu zachowuje pełną grubość i wytrzymałość, a krawędź po zszyciu pozostaje smukła.
Polecane skóry z naszej oferty
W kompletowaniu materiałów do Twojego warsztatu pomoże nasza dedykowana kategoria, w której zebraliśmy surowce doskonale sprawdzające się w drobnej galanterii. Pełną ofertę znajdziesz w dziale skóra na portfele.
Flagowa skóra naszego sklepu, Maya, to doskonały materiał dla osób szukających gotowych, żywych kolorów i unikalnej, lekko przecieranej faktury. Ma odpowiednią sztywność, a jej krawędzie wykańcza się niezwykle łatwo przy użyciu Tokonole. Pamiętaj, że jest to skóra fabrycznie wykończona – nie wymaga i nie przyjmuje dodatkowego barwienia. Występuje w grubościach idealnych na zewnętrzne okładki (1,2 - 1,4 mm).
Dla tradycjonalistów polecamy naturalne blanki bydlęce garbowane roślinnie o grubości 1,0 mm oraz 1,5 mm. To czyste płótno, które pozwala na pełną personalizację. Możesz je barwić farbami alkoholowymi, nakładać pasty antykujące (Antique Finish) i dowolnie eksperymentować z wykończeniem. Naturalna skóra roślinna to także jedyny poprawny wybór, jeśli chcesz tłoczyć inicjały klienta. Pamiętaj jednak, że tłoczenie wzorów można wykonywać wyłącznie na skórze o grubości minimum 2,0 mm.
Powiązane
Jeśli planujesz swój pierwszy projekt lub chcesz poszerzyć wiedzę o obróbce cienkich materiałów, sprawdź nasze inne poradniki:
