Na siedzenie motocyklowe odpowiednia jest skóra bydlęca o grubości od 1,0 mm do 3,5 mm, w zależności od wybranego stylu kanapy oraz techniki jej wykonania. Siedzisko motocykla to element pracujący w skrajnie trudnych warunkach. Jest nieustannie narażone na tarcie, nacisk, zmienne temperatury, deszcz oraz promieniowanie UV. Z tego powodu materiał musi być nie tylko estetyczny, ale przede wszystkim wytrzymały mechanicznie. W kaletnictwie i rymarstwie wyróżniamy dwa zupełnie odmienne podejścia do tworzenia takich siedzisk. Pierwsze to klasyczne, miękkie kanapy (np. w motocyklach typu cafe racer, scrambler czy w autach), które wymagają szycia i naciągania na gąbkę. Drugie to surowe, twarde siodła typu „solo seat” (popularne w bobberach i chopperach), które formuje się bezpośrednio na metalowej blasze. Każdy z tych projektów wymaga zupełnie innej skóry, a błąd na etapie doboru surowca mści się już przy pierwszych kilometrach jazdy.
Jaka grubość skóry na siedzenie motocyklowe
Grubość skóry musisz dobrać ściśle do konstrukcji siedzenia. Jeśli planujesz uszyć klasyczną kanapę motocyklową z miękkim wypełnieniem, optymalny przedział to 1,0 mm do 1,4 mm. Taka sama grubość obowiązuje, gdy interesuje Cię skóra na siedzenia samochodowe. Materiał w tym zakresie jest wystarczająco mocny, aby przetrwać lata użytkowania, a jednocześnie na tyle elastyczny, że bez problemu poddaje się naciąganiu na wyprofilowanej gąbce. Grubość około 1,2 mm pozwala na swobodne tworzenie zakładek, wszywanie kedry (ozdobnej wypustki) oraz wywijanie szwów na lewą stronę. Próba uszycia miękkiej kanapy ze skóry o grubości 2,0 mm to częsty błąd początkujących. Gruby materiał marszczy się na łukach, szwy stają się toporne, a naciągnięcie całości na stelaż wymaga ogromnej siły i często kończy się połamaniem plastikowej bazy siedzenia.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy budujesz twarde siodło typu „solo seat” do motocykla customowego. Tutaj skóra pracuje jak pancerz – leży bezpośrednio na blasze lub na minimalnej warstwie twardej pianki. Na taki projekt potrzebujesz skóry o grubości od 2,5 mm do 3,5 mm. Twardy i gruby materiał zapewnia, że siedzisko utrzyma swój kształt i nie rozciągnie się pod ciężarem motocyklisty. Co więcej, grubość powyżej 2,5 mm jest absolutnym minimum, jeśli planujesz tłoczenie lub stemplowanie wzorów (np. czaszek, płomieni czy motywów roślinnych). Zbyt cienka skóra po prostu nie przyjmie głębokiego reliefu, a uderzenia pobijakiem mogą ją przebić na wylot.
Dla zaawansowanego rzemieślnika budującego siodło z głębokim rzeźbieniem (tooling), skóra 3,5 mm daje pełną swobodę pracy nożem obrotowym (swivel knife) i stemplami. Z kolei dla osoby początkującej, która chce po prostu obić płaską blachę gładkim kawałkiem twardej skóry, grubość 2,5 mm będzie łatwiejsza do wyprofilowania na krawędziach, zwłaszcza podczas formowania na mokro.
Jaki rodzaj garbowania
Wybór między garbowaniem roślinnym a chromowym to najważniejsza decyzja w całym projekcie, ponieważ determinuje ona metody obróbki.
Skóra garbowana roślinnie (veg-tan) to jedyny słuszny wybór na twarde siodła customowe. Tylko ten rodzaj garbowania pozwala na tłoczenie i stemplowanie wzorów (pamiętaj, że robimy to wyłącznie na skórze o grubości 2 mm lub większej). Skóra roślinna jest sztywna, plastyczna po zmoczeniu wodą i świetnie trzyma nadany jej kształt po wyschnięciu. Możesz ją samodzielnie zafarbować, używając na przykład farb spirytusowych marki Fiebing's. Wymaga jednak rygorystycznego zabezpieczenia przed wodą. Ponieważ jej pory są otwarte, bez odpowiedniego finiszu akrylowego wchłonie deszcz jak gąbka, a na słońcu naturalnie ściemnieje, nabierając patyny. Krawędzie w takim siodle wykańcza się na gładko – używa się do tego narzędzia edge beveler, a następnie poleruje środek Tokonole za pomocą drewnianej polerki (wood slicker).
Skóra garbowana chromowo to z kolei standard przemysłowy, jeśli chodzi o miękkie kanapy i skóra na siedzenia samochodowe. Sole chromu użyte w procesie garbowania zamykają strukturę włókien, czyniąc materiał wysoce odpornym na wodę, pot i promieniowanie słoneczne. Skóry chromowe są miękkie, elastyczne i kupuje się je już wykończone, w konkretnym kolorze. Tu pojawia się złota zasada: skóry chromowej oraz skóry gotowej w kolorze nie barwimy, nie woskujemy i nie olejujemy. Taki materiał nie przyjmie żadnej chemii, a farba po prostu spłynie z jego powierzchni lub będzie brudzić ubrania. Skóry chromowej się nie tłoczy, a jej krawędzi nie da się wykończyć preparatem Tokonole. Zamiast tego, krawędzie ukrywa się wewnątrz kanapy poprzez zawijanie i zszywanie brytów.
Na co zwrócić uwagę
Projektując siedzenie motocyklowe, musisz wziąć pod uwagę kilka kluczowych aspektów technicznych, które zadecydują o trwałości Twojej pracy.
Kierunek rozciągania materiału ma kolosalne znaczenie przy tapicerowaniu. Skóra naturalna rozciąga się w różnym stopniu w zależności od kierunku włókien. Wykrajając elementy na kanapę motocyklową, musisz układać szablony tak, aby materiał pracował wzdłuż osi siedzenia. Unikaj używania skóry z okolic brzucha (tzw. boki i podbrzusza), ponieważ jest ona zbyt luźna i podatna na deformacje. Na główne siedzisko wybieraj zwarte fragmenty z karku lub kruponu.
Wybór nici to kolejny punkt krytyczny. Zwykłe nici lniane, choć piękne i tradycyjne, nie przetrwają długo na motocyklu – zgniją od wilgoci lub przetrą się od ciągłego ruchu. Do szycia kanap motocyklowych powinieneś używać mocnych nici poliestrowych. Świetnie sprawdzają się nici Vinymo MBT, które mają wysoką odporność na zrywanie i promieniowanie UV. Jeśli szyjesz ręcznie, zastosuj wybijaki ściegowe o rozstawie 5 mm lub 6 mm i klasyczny ścieg siodlarski, który w przeciwieństwie do szwu maszynowego nie spruje się w całości, gdy pęknie jedno oczko.
Wykończenie krawędzi w twardych siodłach wymaga precyzji. Jeśli pracujesz z grubym blankiem roślinnym (np. 3 mm), ostra krawędź będzie wbijać się w uda motocyklisty i szybko ulegnie zniszczeniu. Musisz ją sfazować za pomocą narzędzia edge beveler (rozmiar #2 lub #3 będzie odpowiedni dla tej grubości). Następnie krawędź należy zwilżyć, nałożyć Tokonole i wypolerować do gładkości. Zabezpieczy to włókna przed wnikaniem brudu i wilgoci.
Konserwacja gotowego elementu zależy od użytego materiału. Jeśli uszyłeś kanapę z gotowej skóry samochodowej, do pielęgnacji używaj wyłącznie dedykowanych środków czyszczących do tapicerki. Nigdy nie nakładaj na nią ciężkich tłuszczów kaletniczych, ponieważ zamkną one ostatecznie resztki mikroporów i sprawią, że siedzenie będzie śliskie. W przypadku siodeł ze skóry roślinnej, konieczne jest regularne odświeżanie warstwy ochronnej (tzw. finiszu), aby woda nadal perliła się na powierzchni.
Polecane skóry z naszej oferty
Wybierając materiał z naszego sklepu, kieruj się przede wszystkim konstrukcją planowanego siedzenia. Przygotowaliśmy asortyment, który pokrywa zapotrzebowanie zarówno twórców motocykli customowych, jak i osób zajmujących się renowacją klasycznych kanap.
Do twardych siodeł polecamy naturalny blank bydlęcy garbowany roślinnie. Warto szukać kawałków ciętych z kruponu lub karku o grubości od 2,5 mm do 3,5 mm. To czyste płótno, które pozwala na pełną personalizację – od głębokiego tłoczenia, przez barwienie, aż po formowanie na mokro. Taka skóra po odpowiednim zabezpieczeniu przetrwa dekady.
Jeśli Twoim celem jest miękka kanapa z przeszyciami lub skóra na siedzenia samochodowe, celuj w błamy skóry garbowanej chromowo. Oferujemy skóry tapicerskie o grubości 1,0 mm do 1,4 mm, które są już fabrycznie wykończone i zabezpieczone. Mają one odpowiednią miękkość, aby ładnie ułożyć się na gąbce, a ich lico jest przygotowane na trudy codziennego użytkowania w zmiennych warunkach pogodowych.
Dla osób, które chcą wykonać twarde siodło, ale nie planują samodzielnego barwienia, dobrym rozwiązaniem jest skóra garbowana roślinnie, barwiona na wskroś już w garbarni. Oszczędza to czas na etapie wykończenia, zachowując jednocześnie sztywność i możliwość polerowania krawędzi.
Powiązane
Zanim przystąpisz do cięcia materiału, warto poszerzyć swoją wiedzę o konkretne techniki rzemieślnicze, które ułatwią pracę nad siedzeniem:
