Co to rzemyk?
Rzemyk to wąski, wytrzymały pasek wycięty ze skóry naturalnej, wykorzystywany w rzemiośle do wiązania elementów, ozdobnego oplatania krawędzi oraz jako mocny rzemień do szycia grubszych materiałów. Najczęściej ma szerokość od 2 mm do 5 mm i powstaje poprzez spiralne cięcie większego płata skóry.
W warsztacie kaletniczym spotkasz dwa główne rodzaje rzemyków, które drastycznie różnią się zachowaniem i przeznaczeniem. Rzemyki wycięte ze skóry garbowanej roślinnie o grubości na przykład 1,5 mm lub 2 mm są dość sztywne, ale za to niezwykle wytrzymałe na rozciąganie. To właśnie one dają pełną kontrolę nad ostatecznym wyglądem projektu. Możesz je samodzielnie zabarwić, używając farb na bazie alkoholu takich jak Fiebing's Pro Dye, a ich krawędzie i mizdrę wygładzić za pomocą preparatu Tokonole. Taki zabieg zapobiega mechaceniu się włókien podczas wielokrotnego przeciągania przez otwory w skórze. Z kolei rzemyki ze skóry garbowanej chromowo są miękkie, elastyczne i od razu fabrycznie wykończone w konkretnym kolorze. Pamiętaj jednak o żelaznej zasadzie: skóra chromowa nie przyjmuje już dodatkowych farb, a próba wykończenia jej krawędzi na gładko zazwyczaj kończy się frustracją, ponieważ ten typ garbowania nie reaguje na tarcie z użyciem drewnianej polerki (wood slicker).
Do czego właściwie służy ten materiał w praktyce? Początkujący rzemieślnicy traktują rzemyk głównie jako prosty sznurek do ściągania górnej części sakiewki, ale jego potencjał jest znacznie większy. Tradycyjny rzemień do szycia skóry służy do trwałego łączenia grubych, ciężkich elementów, na przykład przy tworzeniu replik historycznych, pochw na noże czy masywnych toreb. Zamiast używać standardowych nici poliestrowych, takich jak woskowany Slam czy grubsze Vinymo MBT, kaletnik wycina okrągłe otwory wybijakiem rurkowym, a następnie przeplata przez nie skórzany pasek. Technika ta, zwana oplataniem krawędzi, nie tylko mechanicznie spaja warstwy, ale też tworzy bardzo wyrazisty, rustykalny brzeg, przypominający gęstą plecionkę. Oplatając krawędzie, musisz pamiętać o odpowiednim ścienieniu końcówki rzemyka nożem, aby płynnie przechodził przez ciasne otwory i ucho grubej igły.
Gotowe rzemyki kupuje się zazwyczaj w szpulach, co daje pewność równej szerokości na całej długości. Zaawansowani kaletnicy często jednak decydują się na samodzielne ich wycinanie. Służy do tego małe narzędzie ręczne, które tnie okrągły kawałek skóry garbowanej roślinnie w długą, ciągłą spiralę. Kluczem do sukcesu jest tutaj odpowiednio zwarty materiał bazowy o grubości od 2 mm do 2,5 mm, pochodzący z twardej części błamia (na przykład z kruponu). Zbyt cienka skóra z luźnej części brzucha po prostu zerwie się pod wpływem naciągu podczas mocnego dociągania ściegu.
Krótko mówiąc
- Funkcja konstrukcyjna: Rzemyk to nie tylko element ozdobny, ale pełnoprawne spoiwo do łączenia grubych płatów skóry.
- Dobór materiału: Rzemyki roślinne są sztywne, można je barwić i wygładzać Tokonole. Chromowe są elastyczne, ale nie przyjmują dodatkowej chemii.
- Zastosowanie: Sprawdzają się świetnie przy oplataniu krawędzi, wiązaniu sakiewek i w projektach o surowym charakterze.
- Wymiary: Standardowe grubości to 1,5 mm do 2,5 mm, a szerokości wahają się od 2 mm do 5 mm, w zależności od wielkości wyciętych otworów montażowych.
